สรุปเเนวทางการรักษาเด็ก ADHD จาก หนังสือ The ADHD Advantage

หนังสือ The ADHD Advantage
Parenting Strategies To Turn Your Childs Inattention, Hyperactivity and Impulsivity Into Superpowers เสนอแนวทางในการจัดการและใช้ประโยชน์จากลักษณะเฉพาะของเด็ก ADHD แทนที่จะมองว่าเป็นข้อจำกัด โดยสรุปแนวทางการรักษาและจัดการ ADHD จากหนังสือมีดังนี้:
1. ทำความเข้าใจสมองของเด็ก ADHD
- สมองของเด็ก ADHD มีลักษณะเฉพาะที่เรียกว่า "Focus Zone" และ "Dream Park" ซึ่งทำงานสลับกันไม่สมดุล ทำให้มีปัญหาด้านการโฟกัสหรือจดจ่อมากเกินไป
- เด็ก ADHD มีระบบประสาทสัมผัสที่แตกต่าง อาจแบ่งเป็นกลุ่ม Hypo-sensitive (ต้องการสิ่งเร้ามาก) และ Hyper-sensitive (ไวต่อสิ่งเร้าเกินไป)
- การจัดระเบียบชีวิตประจำวัน : สร้างโครงสร้างและกิจวัตรที่ชัดเจน เช่น ตารางเวลาเช้า-เย็น ตารางงานบ้าน และการใช้ Checklist เพื่อช่วยให้เด็กจดจำขั้นตอนต่าง ๆ ได้ดีขึ้น
- การจัดพื้นที่การเรียนรู้ : ปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับการโฟกัส เช่น ลดสิ่งรบกวน จัดพื้นที่เก็บของให้เป็นระเบียบ และเตรียมอุปกรณ์ที่จำเป็นให้พร้อม
- การนอนหลับ: เน้นการนอนให้เพียงพอและมีคุณภาพ โดยกำหนดเวลานอนและตื่นให้สม่ำเสมอ
- โภชนาการ : เลือกอาหารที่ช่วยเสริมสมาธิ เช่น ผลไม้ ผัก และโปรตีน หลีกเลี่ยงอาหารที่มีน้ำตาลสูงหรือผ่านการแปรรูป
- การออกกำลังกาย : กระตุ้นให้เด็กมีกิจกรรมทางกายเป็นประจำเพื่อช่วยลดพลังงานส่วนเกินและเพิ่มสมาธิ
- Active Recall : กระตุ้นให้เด็กทบทวนสิ่งที่เรียนด้วยการอธิบายด้วยคำพูดของตัวเอง
- Pomodoro Technique : แบ่งเวลาการเรียนเป็นช่วงสั้น ๆ (เช่น 25 นาที) สลับกับพักสั้น ๆ เพื่อรักษาความสนใจ
- การใช้ Flashcards : สรุปข้อมูลสำคัญเป็นการ์ดคำถามเพื่อช่วยในการท่องจำ
- การสอนให้รู้จักควบคุมอารมณ์ : ใช้เทคนิคต่าง ๆ เช่น การหายใจลึก ๆ (Box Breathing) การทำสมาธิ และการสร้างพื้นที่สงบ (Harmony Hub) เพื่อให้เด็กได้ผ่อนคลาย
- การป้องกันการระเบิดอารมณ์ : ระบุสิ่งกระตุ้น (Triggers) และสอนให้เด็กมีวิธีตอบสนองที่เหมาะสม เช่น นับ 1-20 เมื่อรู้สึกโกรธ
- Zone of Genius : ส่งเสริมให้เด็กทำกิจกรรมที่เขาชอบและถนัด เพื่อเพิ่มความมั่นใจและแรงจูงใจ
- การมีแบบอย่างที่ดี : ช่วยให้เด็กมี Role Model เพื่อเป็นแรงบันดาลใจ
- การสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ : ใช้ภาษาที่ชัดเจนและสั้น หลีกเลี่ยงการตำหนิหรือเปรียบเทียบ
- การสร้างเวลาคุณภาพ : ทำกิจกรรมร่วมกันอย่างสม่ำเสมอเพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์และความเข้าใจ
- Happiness Tokens System : ให้รางวัลเล็ก ๆ น้อย ๆ เมื่อเด็กทำตามกฎหรือแสดงพฤติกรรมที่ดี
- ผลลัพธ์ตามธรรมชาติ : ให้เด็กเรียนรู้จากผลของการกระทำ เช่น หากไม่ทำการบ้านก็ไม่ได้รับอนุญาตให้เล่นเกม
- ผู้ปกครองต้องเรียนรู้และปรับวิธีการเลี้ยงดูให้เหมาะกับลักษณะของเด็ก ADHD โดยไม่ยึดติดกับวิธีการเดิม ๆ ที่อาจไม่เหมาะกับเด็ก
บทความที่เกี่ยวข้อง
ADHD (ภาวะสมาธิสั้น) และ Autism (ออทิสติก) มีอาการทับซ้อนกันจำนวนมาก ทำให้ แพทย์อาจวินิจฉัยผิดพลาด หรือเด็กถูกมองข้ามการวินิจฉัยโรคหนึ่ง ซึ่งส่งผลให้การช่วยเหลือไม่ตรงจุด
เป็นภาวะความผิดปกติของพัฒนาการทางสมองที่พบบ่อยในเด็กและวัยรุ่น และอาจต่อเนื่องไปจนถึงวัยผู้ใหญ่ ส่งผลต่อสมาธิ การควบคุมตนเอง พฤติกรรม และการเรียนรู้ แม้การรักษามาตรฐานด้วยยาและพฤติกรรมบำบัด
การทำความเข้าใจพื้นฐานอารมณ์ของเด็กสมาธิสั้น มักมีปัญหาในการควบคุมอารมณ์ (emotional regulation) เช่น ความหงุดหงิดง่าย โกรธไว วิตกกังวล หรือแสดงออกอย่างไม่เหมาะสม


