เครื่องมือและวิธีรับมือ ความโกรธและอาการระเบิดอารมณ์ ในเด็กออทิสติก

เครื่องมือและวิธีรับมือ ความโกรธและอาการระเบิดอารมณ์ ในเด็กออทิสติก

ทำไมความโกรธและอาการระเบิดอารมณ์ถึงพบได้บ่อย?

• เด็กออทิสติกมักมีความท้าทายด้าน การสื่อสาร และ การควบคุมอารมณ์
• เมื่อพวกเขาไม่สามารถบอกความต้องการหรือความรู้สึกได้ เกิดความ หงุดหงิด และนำไปสู่อารมณ์โกรธหรือการระเบิดอารมณ์ (tantrums)
• สิ่งกระตุ้น (Triggers) ที่พบบ่อย ได้แก่:

• การเปลี่ยนกิจวัตรกะทันหัน
• เสียงดัง/แสงจ้า หรือสิ่งเร้าทางประสาทสัมผัส
• ความคับข้องใจที่ไม่สามารถสื่อสารได้
• ความเหนื่อยหรือความเครียดสะสม

เครื่องมือและวิธีจัดการ

1. การป้องกัน (Prevention Tools)

• สร้างกิจวัตรที่คงที่ (Predictability): เด็กออทิสติกมักรู้สึกปลอดภัยเมื่อชีวิตมีแบบแผน
• ใช้ Visual Supports: ตารางภาพ, บัตรคำสัญลักษณ์ (Picture Cards), หรือ Social Stories เพื่ออธิบายสิ่งที่จะเกิดขึ้น
• ระบุสิ่งกระตุ้น (Identify Triggers): สังเกตว่าอะไรเป็นตัวกระตุ้น แล้วพยายามลดหรือนำออกไป

• การสอนทักษะระบายอารมณ์: เช่น ใช้คำง่าย ๆ บอกว่า โกรธ, เศร้า, เหนื่อย
• การใช้เทคนิคผ่อนคลาย (Calming Strategies):

• การหายใจลึก ๆ
• การบีบของเล่นคลายเครียด
• การใช้พื้นที่สงบ (Calm-down corner)

• การเสริมแรงเชิงบวก (Positive Reinforcement): ชมเชยหรือให้รางวัลเล็ก ๆ เมื่อเด็กสามารถจัดการอารมณ์ได้ด้วยตนเอง

• รักษาความสงบ: ผู้ใหญ่ควรใช้เสียงนุ่มนวล ไม่ตะโกน ไม่ดุด่า
• ลดสิ่งเร้า: พาเด็กออกจากสภาพแวดล้อมที่มีเสียงดัง/คนพลุกพล่าน
• ไม่ใช้การลงโทษรุนแรง: เพราะจะทำให้อารมณ์รุนแรงขึ้น และเด็กอาจเรียนรู้เชิงลบ

• ใช้ ภาพ (PECS) หรือ อุปกรณ์สื่อสาร (AAC apps) สำหรับเด็กที่พูดไม่ได้หรือพูดได้น้อย
• ฝึกการใช้ประโยคสั้น ๆ เช่น ฉันอยากพัก, ขอเงียบหน่อย เพื่อแทนการระเบิดอารมณ์

• ฝึกการแก้ปัญหา (Problem-solving skills) เช่น ถ้าไม่พอใจ ขอความช่วยเหลือ แทนที่จะกรีดร้อง
• ฝึกผ่านการเล่นบทบาทสมมุติ (Role-play) หรือใช้การ์ดสถานการณ์
• ใช้การสอนซ้ำ ๆ และทำต่อเนื่อง เพราะเด็กออทิสติกต้องการเวลา มากกว่าจะเรียนรู้วิธีใหม่ ๆ

• สังเกตและจดบันทึกสถานการณ์ที่เกิดอารมณ์โกรธ/ระเบิดอารมณ์
• เตรียม กล่องเครื่องมือสงบสติ (เช่น หูฟังตัดเสียง, ของเล่นบีบ, ผ้าห่มถ่วงน้ำหนัก)
• ทำงานร่วมกับครูและนักบำบัดเพื่อหากลยุทธ์ที่เหมาะสมเฉพาะบุคคล
• เสริมแรงเชิงบวกเมื่อเด็กจัดการอารมณ์ได้ดี

• การตะโกน ดุด่า หรือทำโทษทางกาย
• การเพิกเฉยต่อสัญญาณเตือนเล็ก ๆ ก่อนการระเบิดอารมณ์
• การเปลี่ยนกิจวัตรกะทันหันโดยไม่บอกล่วงหน้า